RSS Spacer
Ελληνικά Spacer - Spacer Türkçe Spacer - Spacer English
Κυπριακή Δημοκρατία

Η ανάδειξη, η συγκρότηση και η διάλυση της Βουλής

Βουλευτικές εκλογές

Η Βουλή των Αντιπροσώπων εκλέγεται με καθολική, άμεση, μυστική και υποχρεωτική ψηφοφορία για περίοδο πέντε χρόνων. Η πενταετής θητεία κάθε Βουλής καλείται βουλευτική περίοδος. Οι εκλογές είναι γενικές, διεξάγονται την ίδια μέρα σε όλη την επικράτεια και πρέπει να διασφαλίζουν την ελεύθερη, απρόσκοπτη και ανόθευτη έκφραση της λαϊκής βούλησης. Προκηρύσσονται με διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και διενεργούνται τη δεύτερη Κυριακή του μήνα που προηγείται της λήξης της περιόδου της απερχόμενης Βουλής. Κάθε θέμα σχετικό με το κύρος των εκλογών εκδικάζεται οριστικά και αμετάκλητα από το Ανώτατο Δικαστήριο της Δημοκρατίας.

Εκλογικό σύστημα

Το σύνταγμα δεν ορίζει συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα ούτε καθορίζει τις εκλογικές περιφέρειες. Οι σχετικές ρυθμίσεις γίνονται με νόμο που ψηφίζει η Βουλή. Μέχρι το 1979 ίσχυε το πλειοψηφικό σύστημα, το οποίο αντικαταστάθηκε αρχικά από το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής (Νόμος 72 του 1979) και αργότερα από ένα σύστημα που προσομοιάζει στην απλή αναλογική (Νόμος 11(Ι) του 1996), αφού το πλειοψηφικό δεν εξασφάλιζε την αντιπροσώπευση της μειοψηφίας και οδηγούσε σε άδικη και άνιση κατανομή των εδρών, μη συναρτώμενη με την πραγματική δύναμη των κομμάτων.

Σύμφωνα με τον εκλογικό νόμο, για σκοπούς διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών η κυπριακή επικράτεια διαιρείται σε έξι εκλογικές περιφέρειες, η έκταση και τα όρια των οποίων αντιστοιχούν στην έκταση και στα όρια των έξι διοικητικών επαρχιών του κράτους. Σήμερα, από τις πενήντα έξι ελληνοκυπριακές έδρες, είκοσι μία έδρες κατανέμονται στη Λευκωσία, δώδεκα στη Λεμεσό, έντεκα στην Αμμόχωστο, πέντε στη Λάρνακα, τέσσερις στην Πάφο και τρεις στην Κερύνεια.

Προσόντα εκλογιμότητας υποψήφιων βουλευτών

Για να θέσει κάποιος υποψηφιότητα για βουλευτής, πρέπει να είναι πολίτης της Δημοκρατίας, να έχει συμπληρώσει το εικοστό πέμπτο έτος της ηλικίας του, να μην έχει καταδικαστεί για αδίκημα ατιμωτικό ή ηθικής αισχρότητας, να μην έχει στερηθεί την εκλογιμότητα λόγω εκλογικού αδικήματος και να μην πάσχει από διανοητική νόσο που τον καθιστά ανίκανο να ασκήσει τα καθήκοντά του.

Ασυμβίβαστο του βουλευτικού αξιώματος

Η ιδιότητα του βουλευτή είναι ασυμβίβαστη με το αξίωμα του υπουργού, του δημάρχου, του δημοτικού συμβούλου, του μέλους των ενόπλων δυνάμεων ή των σωμάτων ασφαλείας, καθώς και με οποιοδήποτε άλλο δημόσιο ή δημοτικό αξίωμα ή θέση.

Καθήκοντα και δικαιώματα των βουλευτών

Οι βουλευτές πριν από την ανάληψη των καθηκόντων τους δίνουν, σε δημόσια συνεδρίαση της Βουλής, διαβεβαίωση ότι θα επιδεικνύουν πίστη και σεβασμό στο σύνταγμα και στους νόμους που συνάδουν με αυτό, καθώς και στη διατήρηση της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δημοκρατίας.

Οι βουλευτές απολαύουν κάποιων προνομίων που συνδέονται με το λειτούργημά τους. Αυτά είναι:

α. το ανεύθυνο των βουλευτών για γνώμη που εξέφρασαν ή ψήφο που έδωσαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων και

β. η ασυλία των βουλευτών. Χωρίς άδεια του Ανώτατου Δικαστηρίου δεν μπορεί να διωχθεί, να συλληφθεί ή να φυλακιστεί βουλευτής, για όσο χρόνο εξακολουθεί να είναι μέλος του κοινοβουλίου. Τέτοια άδεια δεν απαιτείται για αδικήματα που επισύρουν ποινή θανάτου ή φυλάκισης πέντε ετών και άνω, εφόσον ο αδικοπραγήσας κατελήφθη επ΄ αυτοφώρω.

Περαιτέρω, για να έχουν τη δυνατότητα οι βουλευτές να ασκούν απερίσπαστα το λειτούργημά τους και για να διαφυλαχτεί η ανεξαρτησία τους, λαμβάνουν βουλευτική αποζημίωση από το δημόσιο ταμείο και δικαιούνται ορισμένες ατέλειες, που ορίζει με νόμο η Βουλή.

Πρόεδρος, γραμματείς και κοσμήτορες της Βουλής

Σύμφωνα με το σύνταγμα, ο Πρόεδρος της Βουλής εκλέγεται από τα μέλη της στην πρώτη συνεδρίαση της βουλευτικής περιόδου και η εκλογή του ισχύει για ολόκληρη την περίοδο. Σε περίπτωση πρόσκαιρης απουσίας του ή όταν εκκρεμεί η πλήρωση του κενωθέντος αξιώματος του Προέδρου, τα καθήκοντά του ασκεί ο πρεσβύτερος βουλευτής, εκτός αν το σώμα αποφασίσει διαφορετικά.

Μετά την εκλογή του ο Πρόεδρος διορίζει δύο βουλευτές ως γραμματείς και δύο ως κοσμήτορες της Βουλής.

Ο Πρόεδρος αντιπροσωπεύει τη Βουλή στις διάφορες εντός και εκτός της Βουλής εκδηλώσεις και μεριμνά για την οργάνωση και την εύρυθμη λειτουργία της. Επικουρούμενος από τους γραμματείς και τους κοσμήτορες, διευθύνει και συντονίζει τις εργασίες της ολομέλειας και φροντίζει για την ομαλή διεξαγωγή των εργασιών της. Επιπλέον, προΐσταται των υπηρεσιών του κοινοβουλίου και, σε συνεργασία με το γενικό διευθυντή της Βουλής, συντονίζει και εποπτεύει τις εργασίες τους.

Ο Πρόεδρος της Βουλής αντικαθιστά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε περίπτωση προσωρινής απουσίας ή προσωρινού κωλύματός του.

Κοινοβουλευτικές ομάδες

Κάθε πολιτικό κόμμα που εκπροσωπείται στη Βουλή με αριθμό βουλευτών ίσο τουλάχιστο με το δώδεκα τοις εκατόν του συνολικού αριθμού των βουλευτών μπορεί να σχηματίσει κοινοβουλευτική ομάδα. Κάθε κοινοβουλευτική ομάδα ορίζει και ανακοινώνει στον Πρόεδρο τον κοινοβουλευτικό της εκπρόσωπο.

Αντιπρόσωποι των θρησκευτικών ομάδων στη Βουλή

Οι θρησκευτικές ομάδες των Αρμενίων, των Λατίνων και των Μαρωνιτών εκπροσωπούνταν με εκλεγμένους αντιπροσώπους τους στην Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση, μέχρι τη μεταβίβαση των νομοθετικών αρμοδιοτήτων της στη Βουλή το Μάρτιο του 1965. Από το 1965 μέχρι το 1970 οι τρεις αντιπρόσωποι εκπροσωπούσαν την ομάδα τους στη Βουλή με ετήσια παράταση της θητείας τους. Το 1970 η Βουλή ψήφισε τον περί Θρησκευτικών Ομάδων (Εκπροσώπησις) Νόμο, σύμφωνα με τον οποίο κάθε θρησκευτική ομάδα εκπροσωπείται στη Βουλή με έναν αντιπρόσωπο, που εκλέγεται από τους εκλογείς της οικείας ομάδας σύμφωνα με τις διατάξεις του εκλογικού νόμου. Έκτοτε, οι τρεις αντιπρόσωποι των θρησκευτικών ομάδων εκλέγονται, όπως και τα μέλη της Βουλής, κάθε πενταετία, μετέχουν στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας, παρευρίσκονται στις συνεδριάσεις της ολομέλειας του Σώματος και εκφράζουν τις απόψεις τους σε θέματα που αφορούν την ομάδα τους, χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου. Απολαύουν επίσης των ίδιων δικαιωμάτων (ανεύθυνο, ασυλία, ατέλεια, αποζημίωση ) με τα υπόλοιπα μέλη της Βουλής.

Διάλυση της Βουλής

Η Βουλή μπορεί να διαλυθεί πριν από τη λήξη της πενταετούς βουλευτικής περιόδου με απόφαση της ολομέλειας που λαμβάνεται με απόλυτη πλειοψηφία. Η απόφαση αυτή καθορίζει την ημερομηνία διενέργειας των εκλογών, που δεν μπορεί να απέχει λιγότερο από τριάντα και περισσότερο από σαράντα μέρες από την ημερομηνία που λήφθηκε η σχετική απόφαση, καθώς και την ημερομηνία της πρώτης συνεδρίασης της νεοεκλεγόμενης Βουλής, που δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από δεκαπέντε μέρες από τις εκλογές.

Η Βουλή που εκλέγεται έπειτα από διάλυση του σώματος εκλέγεται για περίοδο ίση με τη μη διανυθείσα περίοδο της διαλυθείσας Βουλής, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου η απόφαση για διάλυση λαμβάνεται τον τελευταίο χρόνο της θητείας της απερχόμενης Βουλής, οπότε εκλέγεται και για την επόμενη πενταετή περίοδο.

 


ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ
spacer
Βουλή των Αντιπροσώπων © Πνευματικά δικαιώματα 2017
spacer
Δημιούργημα της: Dynamic Works | Με την ισχύ του DWCMS